De Waanbeelden van de Hersenbank

Ik zat laatst in de auto toen ik een spotje hoorde van de Hersenbank. De hersenbank bleek bezig te zijn met een campagne om mensen zover te krijgen om vooral hun psychiatrische hersenen te doneren aan de wetenschap.

wat-gaat-er-nou-mis-met-mijn-brein

Een tekst van de website ‘We hebben hersens nodig’ (1)

Door mijn transformatie naar actieve ‘gezinsman’ heb ik de laatste jaren minder tijd gehad voor het werken aan Psychose Anders, maar deze campagne kon ik toch niet zomaar onbesproken de revue laten passeren. Het zal de trouwe lezer niet verbazen dat de denkbeelden die de basis vormen voor deze benadering mijn nekharen overeind lieten komen. In deze bijdrage een blik op deze campagne en de hersenbank vanuit een psychose-anders perspectief.

Als je op de site van de campagne kijkt (1), zie dat je er allerlei mensen praten over wat zij psychiatrische ziektes noemen. Myrthe van der Meer (schrijfster van de boeken PAAZ en UP) doet ook mee aan deze campagne. Zij vraagt zich af wat er nou eigenlijk mis is in haar brein op de momenten dat ze denkt dat ze kan vliegen, of toen niemand mocht weten dat ze dood wilde.

myrthe-van-der-meer-wat-gaat-er-nou-mis-met-mijn-brein

Myrthe van der Meer: Wat gaat er nou mis in mijn brein?

De Hersenbank, en daarbinnen de speciaal op psychiatrie gerichte (Hersenbank voor de Psychiatrie, 2) vertellen op hun website de achtergrond van hun onderzoek. Kort gezegd komt het erop neer dat zij denken in de hersenen iets te kunnen vinden wat de oorzaak zou zijn voor zogenaamde psychiatrische aandoeningen.

Na vele drukken DSM, en vele decennia aan psychiatrische ‘ziekten’ is het schijnbaar nog altijd niet gelukt om steekhoudend zoiets als ‘schizofrenie’, ‘ernstige depressie’, een obsessief-compulsieve stoornis, een bipolaire stoornis of wat dan ook te vinden in de hersenen. Je zou daaruit de conclusie kunnen trekken dat er misschien ook wel gezocht wordt naar iets dat niet werkelijk bestaat, maar je kunt ook denken dat je als je goed zoekt het uiteindelijk wel zult vinden.

Ik zou overigens de laatste zijn om te ontkennen dat er wel iets kan veranderen in de hersenen van mensen met bepaalde diagnoses, maar dan wel vooral door de effecten van de medicatie op de hersenen. Het drieluik dat ooit eens is geschreven door Sharon van Haren op deze site is hierbij zeer verhelderend (3, 4 en 5). In deze artikelen wordt de Amerikaanse psychiater Peter Breggin aangehaald die stelt dat juist door de effecten van hersenbeïnvloedende medicatie zoals anti-depressiva en anti-psychotica dingen veranderen in de hersenen.

Hij spreekt over het verschijnsel dat hij ‘intoxicatie anosognosia’ noemt, wat staat voor het niet kunnen herkennen van de schadelijke mentale effecten van psychoactieve middelen en de bijkomende neiging hun positieve mentale effecten te overdrijven: mensen ervaren allerlei vreemde zaken na het innemen van psychofarmaca, maar denken vooral dat het met hun ‘ziekte’ te maken heeft.

Hij stelt zelfs dat hersenbeschadiging het voornaamste therapeutische effect is van psychiatrische medicatie (3). Met andere woorden: de kalogo-nederlandse-hersenbank-voor-psychiatriens is groot dat de hersenbank afwijkende hersenen kan gaan vinden bij mensen die al vele jaren lang dit soort hersenbeschadigende medicatie tot zich nemen. Als hersenonderzoeker zou je dan kunnen gaan juichen omdat je een ‘ziekte’ hebt gevonden, maar je kunt ook vooral zorgelijk constateren dat je slechts het effect van psychiatrische middelen op gezonde hersenen hebt kunnen aantonen. Dit soort hersenbeschadigingen worden ook uitvoerig genoemd in het onderzoek van Breggin (3).

Binnen het kader van Psychose Anders wordt niet ontkend dat het leven soms erg pittig en voor sommigen eigenlijk te pittig kan zijn. Ook zijn er vele manieren waarop mensen kunnen omgaan met deze uitdagingen die het leven kan aanreiken. Mijn favoriete metafoor is die van de pianist die een prachtig stuk op een piano speelt. Hierbij staat de pianist voor de geest en de piano voor de hersenen. Als de muziek die gespeeld wordt niet helemaal lekker klinkt, kun je aan twee dingen denken: degene die de piano speelt heeft niet veel ervaring met pianospelen, of er is iets mis met de piano.

Binnen Psychose Anders wordt vooral ingezet op de eerste geestelijke benadering: hoe kan de geest getraind worden via oefening, inzichten om beter te leren pianospelen (leven). De tweede benadering is erg populair binnen de psychiatrie, binnen onze samenleving en binnen de groep wetenschappers die eigenlijk niet echt geloven in een geest die hersenen bespeelt. In die zin zou je kunnen zeggen dat de campagne om hersenen te verzamelen het ultieme voorbeeld is van een materialistisch wereldbeeld, waarin bewustzijn niets anders is dan het tijdelijke resultaat van hersenactiviteit. Afwijkende gedachten of gevoelens moeten dan het resultaat zijn van afwijkende hersenactiviteit of  van een of andere genetische afwijking. Wellicht ontdekken we later dat dit een waandenkbeeld blijkt te zijn geweest.

Het is voor mensen die worden geconfronteerd met de vreemde sprongen die een geest in het nauw kan maken ook veel aantrekkelijker om de piano de schuld te geven, omdat het veel lastiger en moeilijker is om je te openen voor de mogelijkheid dat je piano misschien wel helemaal goed werkt, maar dat je wellicht kunt leren wat minder angstig, met meer humor en liefdevoller te leren spelen. Wat ook zeker niet makkelijk is in een wereld waar vaak wat rommelige muziek wordt gespeeld.

Het idee dat je piano kapot is, stimuleert iemand natuurlijk niet om eens goede pianoles te gaan nemen. In die zin kan de campagne van de hersenstichting ook schadelijk zijn omdat ze mensen laat geloven dat er waarschijnlijk toch iets fundamenteels mis is met hun brein, iets waar buiten wat medicatie niet veel aan te doen is.

NOTEN
(1) http://wehebbenhersensnodig.nl
(2) Nederlandse Hersenbank voor de Psychiatrie (http://www.nhb-psy.nl/)
(3) https://psychoseanders.wordpress.com/2011/01/25/het-betoverende-effect-van-psychiatrische-medicijnen-deel-i/
(4) https://psychoseanders.wordpress.com/2011/03/23/het-betoverende-effect-van-psychiatrische-medicijnen-deel-ii/
(5) https://psychoseanders.wordpress.com/2011/03/23/het-betoverende-effect-van-psychiatrische-medicijnen-deel-iii/

Je Diagnose Geheim Houden en Psychosegevoeligheid

Eind juli 2014 schreef Quasar een reactie (1) waarin hij sprak over zijn psychosegevoeligheid en hoe hij daarmee is omgegaan. Een advies dat hij daar gaf trok mijn aandacht, namelijk dat hij zei dat het voor hem beter was om zijn diagnose voor zijn omgeving geheim te houden. Hij schreef:

“Maar psychosegevoelig of niet, ik heb altijd de tegenwoordigheid van geest gehad om de diagnose geheim te houden. Dan zagen mensen mij als ‘afwezig’ of ‘stil’, maar in elk geval niet als een psychiatrisch patiënt. ” (1).

keep-secret

Een kernconcept binnen dit ‘Psychose Anders’-raamwerk is dat het medisch model ongeschikt is als metafoor voor de beschrijving van de verschillende manieren waarop mensen kunnen omgaan met (heftige) levensproblemen. Het denken in termen van ziekte impliceert al snel lichamelijke problemen waarbij zaken als medicatie, doktoren en psychiatrische behandeling verweven zijn. In de bijdrage van Quasar wordt gesproken over ‘psychosegevoeligheid’ wat een term is die zelfs binnen dit Psychose Anders denkraam wel kan worden omarmd.

Psychosegevoeligheid impliceert namelijk eerder een soort neiging om op bepaalde manieren te reageren indien de stress te groot wordt (2) . Dat kun je ook makkelijk beleven als een soort gewoonte die is opgebouwd in het verleden. Het hoeft ook niet geïnterpreteerd te worden als een hersenafwijking. Ook is het niet meteen een ziekte of een of andere psychiatrische stoornis of iets in die geest. Het kan iets zijn dat ieder mens zou kunnen hebben onder bepaalde moeilijke omstandigheden.

Je kunt dat ook makkelijk in je zelfbeeld incorporeren en vervolgens manieren ontwikkelen om er mee om te gaan. Quasar sprak over meditatie, cognitieve gedragstherapie en hardlopen welke hem goed hebben geholpen om deze periodes door te komen, dan wel te voorkomen.

GEHEIM HOUDEN VAN JE DIAGNOSE

“Sinds dat ik ben begonnen met de medicatie, liet ik aan bijna niemand weten wat mijn stoornis was. Ook nu, jaren later, vertel ik het helemaal niet als ik nieuwe mensen ontmoet. Dat noem ik gebruik maken van het beetje gezond verstand van wat ik nog wel had.” (1)

Binnen de wereld van de psychiatrie zijn er allerlei bewegingen. Eén van die bewegingen bestaat uit de zogenaamde ‘anti-stigma-beweging’. Dit zijn mensen die de insteek hebben dat ze werkelijk een psychiatrische  lichamelijke hersenziekte hebben, en er voor strijden om dat geaccepteerd te krijgen door hun omgeving. Ze maken hierbij graag vergelijkingen met lichamelijke aandoeningen als diabetes of andere ziektes, die toch ook volledig worden geaccepteerd door de samenleving. In het artikel ‘Strijd tegen Stigma is strijd voor Diagnose Acceptatie‘ (3) ga ik verder in op dit stigma-aspect.

Stand_Up_to_Stigma__Pre-Pilot__002-2-small

Complexiteit rondom Stigma en Erkenning krijgen voor een wellicht niet bestaande Ziekte? (5)

Het interessante van de aanpak van Quasar is wel dat hij juist helemaal niets zegt over zijn ‘diagnose’. Niet alleen voorkom je daarmee dat mensen je gaan zien als een psychiatrisch patiënt, maar je voorkomt ook dat je jezelf al te veel gaat identificeren met een diagnose, waarvan vaak maar de vraag is wat het nu werkelijk waard is, in hoeverre het echt verwijst naar iets bestaands.

Quasar zei dat mensen hem in bepaalde periodes dan weliswaar als ‘stil’ of  ‘afwezig’ beleefden, maar dat kan iedereen wel eens zijn. Dat is op zich gewoon menselijk en niet meteen psychiatrisch ziekelijk. Op deze manier heb je veel meer kans om gewoon je rol te blijven vervullen in de samenleving en word je niet zo snel afgeserveerd als geesteszieke, wat toch nogal eens kan gebeuren als je je gaat identificeren met een doemdiagnose als schizofrenie (4).

In die zin ondersteun in Quasr’s adviezen van harte: als je probeert te denken in termen van psychosegevoeligheid waar je mee kunt leren omgaan en je gaat niet tegen iedereen zitten vertellen over ernstige (vage en onzichtbare) hersenziekten, dan belast je je zelf niet zo erg, en bovendien belast je de omgeving ook niet, waardoor ze je eerder vrij normaal kunnen blijven behandelen. Als de omgeving dan weer normaal tegen je doet is ook de kans groter dat je jezelf  ‘normaler’ kunt blijven voelen.

Geheim houden voor de omgeving in zijn geheel kan dan wel handig zijn, maar vanzelfsprekend is het wel raadzaam om met andere mensen te praten over de dingen die je dwarszitten. Probeer daarbij dan zoveel mogelijk de ziektemetaforen te mijden, maar praat over dat je je rot, eenzaam, verdrieting, heel druk of angstig voelt, en blijf zover mogelijk weg van psychiatrische (doem) terminologie.

NOTEN

(1) https://psychoseanders.wordpress.com/2014/02/09/niet-willen-leven-of-een-gebrek-aan-verbinding/#comment-3036

(2) https://psychoseanders.wordpress.com/2012/04/24/stoeien-met-metaforen-en-begrippen-4-manieren-om-te-kijken-naar-psychiatrische-symptomen/

(3) https://psychoseanders.wordpress.com/2010/10/12/strijd-tegen-stigma-is-strijd-voor-diagnose-acceptatie/

(4) https://psychoseanders.wordpress.com/2009/10/22/bang-je-behandelaanbod-te-verliezen-en-de-patientenrol/

(5) http://ruralleaderonline.com/2013/07/06/this-is-why-we-blog-and-talk-about-mental-health/

Een Hersenreinigingsritueel

Laatst was ik in gesprek met iemand via deze site, en we hadden het over psychoses en de rol van degene die een diagnose stelt op het verdere verloop van iemands proces. Al pratend kwamen we tot de conclusie dat het ergens ook wel iets misdadigs heeft om mensen die in een kwetsbare fase in hun leven verkeren, te vertellen dat ze een ernstige ziekte in hun hersenen hebben, terwijl ze toch echt geen hersenscan hebben gemaakt, en er echt geen psychiatrische tumor kon worden gevonden in een of andere hersenkwab.

Heb ik een aantoonbare hersenstoornis of niet? (1)

Heb ik een aantoonbare hersenstoornis of niet? (1)

Op deze site zijn er inmiddels vele artikelen geschreven die vanuit allerlei perspectieven vraagtekens plaatsen bij het gebruik van de medische ziekteterminologie voor mensen die worstelen met de problemen en uitdagingen die het leven met zich kan meebrengen. Als er in werkelijkheid eigenlijk helemaal geen bewijs is dat iemand met een bipolaire stoornis, schizofrenie of een ernstige depressie, aanwijsbare zieke hersenen heeft, dan openen zich nieuwe mogelijkheden.

Dan is er namelijk eerder sprake van het ‘idee‘ dat er iets mis is met de hersenen, een soort metafoor die haast werkelijk wordt gemaakt door hulpverleners, familie, vrienden en uiteindelijk ook door de betrokken persoon zelf, die er zich zelfs psychiatrisch hersenstoornispatiënt door kan gaan voelen. Zo komt een idee, of een metafoor, als het ware tot leven en gaat de betrokken persoon ook daadwerkelijk het idee voeden dat er iets grondig mis is in zijn of haar hersenen.

Dit geloof, of misschien moeten we het wel een vloek noemen, wordt versterkt door medische woorden als medicatiegebruik, diagnoses, verpleegkundigen, artsen, ziekenhuizen, ziektekosten, ziekte-uitleg folders, declaraties, ziektewet, patiëntenverenigingen etc. Je moet dan wel van sterke huize komen om dit hele complex aan ‘Je hebt een hersenziekte‘-boodschappen naast je neer te kunnen leggen. Zeker als je dan ook nog rare dingen voelt en denkt, waarvan je niet goed weet hoe je daar mee moet omgaan.

DE VLOEK HERKENNEN EN DE TWIJFEL TOELATEN

Het goede nieuws is echter dat, ook al zeggen duizenden mensen dat je een hersenziekte hebt, dat daardoor nog altijd niet werkelijk een hersenziekte kan ontstaan. Het maximaal werkelijke is het idee, het geloof in een mysterieuze hersenziekte. En het mooie van een idee of een geloof is, dat het het te veranderen is. Goed, je kunt je voorstellen dat het een stuk lastiger is om een bepaald idee te veranderen als je er al vele tientallen jaren in gelooft, en je het volledig geïntegreerd hebt in je zelfbeeld, dan als je twijfelt aan het geloof, of er slechts een paar jaar of nog korter in gelooft.

Hoe het ook zij, in principe is ieder geloof te wijzigen, alleen ben je daar zelf hoofdverantwoordelijk voor. Durf je namelijk twijfel toe te laten of je wel wérkelijk zieke hersenen hebt? Zou het niet kunnen dat je een of andere hersenstoornis bent aangepraat, terwijl je misschien eerder tijdelijk even  ‘gek’ of ‘geflipt’ bent omdat het allemaal even teveel voor je is geworden. Dat er teveel dingen gebeurden die te pijnlijk, onprettig of raar waren, waardoor je even de controle bent kwijtgeraakt?

Wellicht is het dan wel vrij normaal dat je hersenen overuren gaan draaien, maar dat wil dan niet zeggen dat dat dan ook meteen een uiting is van gestoorde, zieke hersenen. Misschien is het wel een vrij normale reactie op ernstige stress.

Joel Rea (2)

Joel Rea (2)

DE VLOEK VERWIJDEREN

Voor degenen die zich openstellen voor de mogelijkheid dat hun psychiatrische ‘ziekte’ eigenlijk vooral een ‘idee‘ is, en niet veel meer dan dat, wil ik een hersenreinigingsritueel voorstellen. Via een denkbeeldige visualisatie, die ik hieronder beschrijf,  kun je werken aan het verwijderen van dat idee van een hersenziekte in je hoofd. En als eenmaal dat idee is verwijderd, het geloof is verwijderd, is ook de vloek uit je systeem en ontstaat er ruimte om op een liefdevolle wijze, en misschien met een glimlach in het reine te komen met de werkelijke pijn die ten grondslag lag aan het lijden.

De visualisatie is op een vrij korte wijze beschreven. Voel je vrij om ze verder uit te breiden met ademhalingsoefeningen, andere visualisaties, mindfulness elementen etc. Het gaat vooral om de kernhandelingen voor je te zien en te beleven. Wees je bewust van alle gevoelens die optreden in de verschillende fases van de visualisatie. Als het je niet lukt om het algemene beeld voor je te zien, zou je visualisatie kunnen inspreken (met je smartphone ofzo).

HERSENREINIGINGSVISUALISATIE 1

Ga op een comfortabele plek zitten, met losse, comfortabele kleren en neem je voor dat je iets moois gaat ervaren. Sluit je ogen en richt je aandacht eerst op je ademhaling en streef naar een aangename diepe en volle ademhaling. Stel je voor dat je verandering inademt, en starheid uitademt. Laat een gevoel van vrede in je komen, en doe net alsof je een glimlach voelt ontstaan op je gezicht.

Nu beweeg je – in gedachten of in werkelijkheid – met beide handen naar je hartstreek toe, waarbij je kleine cirkels draait. Terwijl je dat doet voel je dat je hart verandert in een liefdevolle, oneindige bron van liefdeszeep. Met deze zeep, zeep je handen in, op zo’n manier dat je ziet dat het flink schuimt, wees niet te zuinig en overdrijf met de hoeveelheid reinigende zeep die op je handen zit, laat het vele centimeters dik zijn. Zie ook de nodige zeepbellen in de lucht zweven.

Vervolgens beweeg je met je door je eigen liefde ingezeepte handen naar je hoofd. Je plaatst nu eerst je handen aan de zijkanten van je hoofd en vervolgens stel je je voor dat je je hersenen uit-rekt, zoals je een foto op een smartphone kunt uitrekken, en beweeg die dan voor je gezicht, waardoor je je eigen hersenen voor je ziet, maak ze ongeveer 1 meter in breedte. Je houdt ze met beide handen vast en je observeert je hersenen.

Op een gegeven moment merk je op dat er allerlei zwarte plekken zijn, op en in je hersenen. Je kunt dwars door je hersenen heenkijken: die zwarte plekken zijn de plekken waar de fantasie, of het geloof, het idee of de vloek rondom je hersenziekte zit. Je ziet ze en je kijkt er glimlachend naar en je verbaast je erover dat je er zo in geloofd hebt. Vervolgens worden je liefdevolle handen doorzichtig waardoor je je ook door je eigen hersenen kunt heenbewegen. Je gaat dan naar al die plekken waar het zwart is, en je begint te wrijven en te poetsen, en al snel zie je dat de plekken verdwijnen.

Neem er de tijd voor en zie hoe de zwarte plekken uit je hersenen worden schoongemaakt en ruimte maken voor fris naar citroen en lavendel ruikende hersenen die blinken zoals ze nog nooit hebben geblonken. Kijk er naar en voel wat het met je doet. Neem er de tijd voor, en breng je hersenen ook even naar je mond om ze te zoenen. Je mag ze ook een knuffel geven. Het is tijd om je hersenen weer lief te hebben. De vloek heb je verwijderd.

Zodra je het gevoel hebt dat je het zuiveringsritueel hebt afgerond, plaats je je hersenen weer op hun plek in je schedel, streel je nog wat over je hoofd, je glimlacht nog wat, en vervolgens ga je met je handen weer naar je hartstreek. Je maakt nog enkele rustige cirkels en sluit dan af met de woorden: “Ik houd van mezelf en ik heb mijn schone hersenen lief”.

Omarm de tranen die helend willen vloeien, om alle viezigheid weg te spoelen.

Omarm de tranen die helend willen vloeien, om alle viezigheid weg te spoelen (1).

AFRONDING

Graag hoor ik van mensen die deze visualisatie hebben uitgevoerd wat het bij hen heeft opgeleverd. Er zijn natuurlijk vele variaties denkbaar waarbij er reinigingsrituelen kunnen worden uitgevoerd met betrekking tot je hersenen. Ik kan je aanraden er de tijd voor te nemen, en ook niet te forceren als je al in een vroeg stadium emotioneel mocht worden. Het vrijkomen van de psychiatrisch vloek kan tot een emotionele wolkbreuk leiden. Laat je er niet door afschrikken, en geniet vooral van alles wat vrij mag komen.

VOETNOTEN
(1) Schilderij van Igor Morski – http://artforyourwallpaper.blogspot.nl/2013/01/surreal-art-igor-morski.html of op zijn eigen site: http://www.igor.morski.pl/
(2) http://scene360.com/main_news/8651/dogs-in-the-sky/#.UZ83Mz7QVLt

Het Geboorteproces van Nieuwe Gedachten Stimuleren

Er zijn duizend-en-één redenen te bedenken waardoor iemand tijdelijk even ‘gek’ kan worden. Er zijn ook vele mogelijkheden om weer grip te krijgen op de situatie en er bovendien nog sterker uit te komen dan voor een ‘psychotische’ episode. Binnen het Psychose Anders project proberen we niet alleen mensen te laten zien dat een psychose  zinvol kan zijn, maar we proberen ook tips en handvatten aan te reiken om zelf aan het werk te gaan om de achtergronden van een psychose te achterhalen.

In deze bijdrage staan we stil bij een methode die je het ‘geboorteproces-van-nieuwe-gedachten-stimulering‘ zou kunnen noemen. Dit is overigens een methode die voor iedereen – met of zonder psychose in de rugzak – waardevolle vruchten kan afwerpen.

De aanname achter deze benadering is dat we allemaal in ons leven onze eigen vaste patronen, structuren en gewoontes hebben ontwikkeld. Zo hebben we ook vrij vaste manieren om te kijken naar bepaalde zaken in ons eigen leven, en de manier waarop de wereld in elkaar steekt. Tegelijkertijd leeft er in ons allen ook een soort sluimerend, wellicht haast goddelijk verlangen naar verandering, naar nieuwe ideeën, nieuwe gedachten.

geboorte-kb118

afbeelding afkomstig van Kora Organics

Als je bereid bent om je te openen voor zaken als een ‘zelfgenezend proces’ dan is een logisch gevolg daarvan ook dat je je opent voor het ‘baren’ van nieuwe gedachten.

Aan dit baringsproces zitten twee kanten: ten eerste moet er ruimte worden gemaakt voor iets nieuws; er moet als het ware een babykamer worden ingericht. Ten tweede houdt het ook vaak in dat de oude rommel in die kamer dient te worden opgeruimd, want een babykamer die tegelijkertijd een stoffig opslaghok is, is natuurlijk een ongewenste combinatie voor nieuw leven.

Als je deze methode wilt gebruiken, loop je de kans dat er twee processen tegelijkertijd werken: een scheppings- en een afstervingsproces.

RUIMTE MAKEN VOOR HET NIEUWE

Om het nieuwe toe te laten dien je vooral een soort interne ‘klik’ te maken, waardoor je je opent voor nieuwe gedachten. Een effectieve manier is door op de momenten waarop je veelal het meeste scheppende potentieel hebt, namelijk net vóór het slapen gaan en net ná het wakker worden, tegen je zelf te zeggen (hardop of stil): “Ik wil nieuwe gedachten ontvangen”, “Ik open me voor nieuwe gedachten” of “Nieuwe gedachten? Laat ze maar komen, ik ben er klaar voor”.

Je kunt er ook voor kiezen om deze sympathieke uitnodiging overdag ook nog regelmatig te herhalen, en misschien kun je er soms even – al dan niet meditatief – voor gaan zitten.

Deze niet-specifieke uitnodiging geeft je eigen onbewuste wijsheid de kans om je iets nieuws aan te reiken. Met wat geduld en met wat observatie-vermogen zul je dan merken dat er zich nieuwe gedachten gaan aandienen. Alleen zijn deze nieuwe gedachten vaak een concurrent voor de oude, bekende en diepgewortelde gedachten. Dit brengt ons dan ook bij het tweede proces.

ENKELE DAGEN UITZITTEN OM OUDE GEDACHTEN TE LATEN AFSTERVEN

Het scheppingsproces gaat vaak gepaard met een afstervingsproces van oudere gedachten en patronen. Dit afstervingsproces is niet aangenaam. Het voelt onprettig en soms geeft het een raar gevoel van leegte, alsof ergens een deel van jezelf dood gaat.

Somnium door Dan May

Somnium door Dan May

Deze oude gedachten geven zich echter niet zomaar gewonnen en zullen alles in het werk stellen om toch te mogen blijven; ze zullen schreeuwen, ze kunnen oude angsten oproepen, ze zullen de wildste argumenten van stal halen om je te paaien ze toch binnenshuis te houden.

Het is dan echter de kunst om niet werkelijk in discussie te gaan. Je kunt beter ‘mindful’  observeren hoe ze aan het springen en doen zijn, waarbij je ook de aantrekkingskracht voelt om weer gewoon het oude te omarmen, omdat het zo bekend was. Het is als een verslaving waar je van moet afkicken. Het goede nieuws is, dat het ergste vaak binnen een dag of drie wel achter de rug is.

De vraag is dan echter of je het lef en de durf hebt om deze dagen door te komen, waarbij je echt even moet omgaan met een soort overlijden van een deel van jezelf. Je mag er volop bij huilen, maar het is wel zaak dan door te zetten. Een goede tip hierbij is dat je het echt moet ‘uitzitten’, in die zin dat de tijd er wel voor zorgt dat die oude gedachten afsterven. Hierbij kan het heel behulpzaam zijn om domme films te kijken, veel te wandelen, spelletjes te spelen, wat onzinnig rond te surfen op internet. Het gaat er vooral om dat je de tijd doorkomt, zonder die oude gedachten te voeden.

ENKELE BRUIKBARE METAFOREN

Om het geboorte- en afstervingsproces te begeleiden kan het soms handig zijn om bepaalde metaforen in te zetten om het geheel beter in te kaderen. Hieronder doe ik een aantal suggesties.

Explosie op Rotonde

Je kunt je voorstellen dat er een krachtige explosie heeft plaatsgevonden op en rond een rotonde, waardoor het niet langer mogelijk is om er gebruik van te maken. De wegen die normaal via de rotonde liepen kunnen daardoor ook niet meer gebruikt worden. Dit leidt tot verwarring, tom-toms die foute informatie geven, onduidelijkheid over hoe je dan je doel moet bereiken e.d. Het vergt dan wat geduld om het besef te laten indalen dat er meerdere wegen leiden naar je bestemming, en dat er op de plek van de Rotonde iets anders kan gaan groeien, en misschien levert de nieuwe route ook veel meer plezier op.

Herseninfarct

Een andere metafoor kan zijn het stoppen van de toevoer van bloed aan bepaalde delen van je hersenen, waardoor er tijdelijk bepaalde functionaliteit wegvalt. De neuronen in je hoofd hebben dan even de tijd nodig om in al hun plasticiteit nieuwe verbindingen te leggen waardoor ze later weer in staat zijn om gewoon te functioneren, met daarbij allerlei nieuwe mogelijkheden.

Current van Vladimir Kush

Current van Vladimir Kush

Ingesleten stromen blokkeren

Dan zou je nog kunnen gebruik maken van de metafoor van de waterstroompjes die zich door een landschap hebben gevormd. Deze worden dan plots geblokkeerd door een paar stevige rotsblokken waardoor er tijdelijk wanorde en chaos ontstaat. Door geduld te betrachten gaat het water vanzelf nieuwe wegen vinden om weer te gaan stromen.

CONCLUSIE

Dit proces van verandering is iets waar we eigenlijk standaard een weerstand voor hebben. Het is immers veel aantrekkelijker om lekker vast te houden aan het bekende. Als je echt serieus nieuwe gedachten wil uitnodigen in je wereldbeeld, dan impliceert dat uiteindelijk ook dat oude gedachten herzien dienen te worden, en in sommige gevallen volledig verworpen. Het is dan ook een teken van wijsheid als je in staat bents om te veranderen en toe te geven dat bepaalde dingen niet meer passen.

Wees tijdens dit geboorte- en sterfproces vooral lief voor jezelf en vertrouw op de wijsheid van je lichaam.

Zonder Medicatie een goede Mentale Weerstand opbouwen tegen Psychotische Kwetsbaarheid

Laatst ontving ik een bericht van Ralf Arends waarin hij schrijft over de manier waarop hij zonder medicatie erin geslaagd is om om te gaan met zijn psychotische episode en zijn psychosegevoeligheid. Vanzelfsprekend met zijn toestemming wil ik de brief hieronder plaatsen. In het artikel ‘Stoeien met metaforen en begrippen‘ (1) worden vier metaforen genoemd waarmee je naar psychotische verschijnselen zou kunnen kijken. Ralf gebruikt hierbij de medisch model-metafoor om zijn ervaringen in te kaderen.

Ralf: “Bedankt voor het opzetten van deze website. Het valt in één lijn met het gedachtegoed dat ik al ruim twee jaar met succes praktiseer voor het herstel van mijn eigen psychose.

Ik ben eigenlijk vanaf dag 1 sinds mijn vertrek uit de psychiatrische afdeling (mei 2009) volgepropt met antipsychotica. Zware medicatie die voor mij het leven niet meer de moeite waard maakten. Sterk afgenomen seksualiteit, an algehele onderdrukking van levenslust waren voor mij het gevolg.

Ik heb mezelf onderwezen om te herstellen van mijn psychose, zuiver door psycho-educatie, cognitieve gedragstherapie en het lezen van ervaringen van anderen. Ik leef momenteel een vrij aangenaam en rustig leven met een full-time baan en alle nevenactiviteiten die ik had voor mijn psychose. Maar ik leef nog steeds met psychosegevoeligheid.

Ik slik echter geen medicatie. In februari 2011 heb ik mijn psycholoog uitgelegd dat ik wilde stoppen met mijn medicatie omdat ik:

– zelden nog last had van psychotische voortekenen
– een objectieve derde-persoons visie had ontwikkeld waarmee ik mijn eigen onwerkelijke gedachten kon corrigeren.
– mijn psychotische denkbeelden had ontleed en deze had ontdaan van elke betekenis of emotionele lading
– geen angst meer voelde bij het optreden van psychotische voortekenen
– prima kon leven met een onderschatting van de betrouwbaarheid van mijn eigen waarneming ten tijde van psychotische voortekenen
– goed in staat was om te constateren wanneer psychotische voortekenen optraden

zie (3) voor herkomst illustratie

Ik had veel gelezen en ik heb mezelf grondig geconfronteerd met mijn waanideeen die voortvloeiden uit mijn psychose om zodoende mijn eigen waanzin te onderstrepen. Maar mijn behandelaar wist me alleen maar te vertellen dat het erg risicovol was om te stoppen met mijn medicatie.

Ik ben niet tegengewerkt om een poging te wagen en mijn behandelaar was uiterst betrokken, maar anderzijds werd mijn idee om met medicatie te stoppen ook niet aangemoedigd. Hierdoor voelde ik me erg onzeker en was de angst voor terugval groot.

Wanneer ik praat met mijn behandelaar wordt me regelmatig verteld dat ik een uitzondering ben en dat slechts weinig mensen in staat zijn om ‘mijn’ methode (pretentieuze verwoording, excuses hiervoor) te gebruiken en dat afhankelijkheid van medicatie in de meeste gevallen beter is. En daar ben ik het niet mee eens.

Ik ben slechts een ervaringsdeskundige, maar ik zou met zoveel liefde anderen met deze ziekte helpen. En jullie hebben een prachtig platform. Ik heb verhalen klaar. Ik heb in een verschrikkelijke wereld gezeten en ik realiseer me dat het leven (zelfs met medicatie) een hel is, wanneer je geen rationele positie kunt innemen t.o.v. je eigen ziekte en je betekenis blijft verlenen aan je eigen wanen.

De irritatie die ik heb met behandeling van psychoses door medicatie ligt meer in het concept. Want van pillen leer je helemaal niks. Het is zuivere symptoombestrijding (in dit geval door de onderdrukking van externe impulsen). En je creeert afhankelijkheid en het geloof dat een terugval onvermijdelijk is, wanneer je ophoudt.

Er is tijdens mijn psychose niemand geweest die ook maar heeft geprobeerd om me uit te leggen wat er aan de hand was. Mijn behandelaar kwam pas in beeld nadat ik ontslagen was uit het ziekenhuis. Ik had graag gewild dat er tijdens mijn opname iemand was geweest die me had uitgelegd dat ik gewoon aan het trippen was en die een poging had gewaagd om me eruit te praten. Iemand die me had uitgelegd dat alles dat ik op dat moment meemaakte, slechts een verandering was in ‘mijn perceptie van de realiteit’ en niet een verandering in de realiteit zelf.

Ik ben momenteel bezig met het uitschrijven van mijn verhaal. Heel kort door de bocht komt het er op neer dat ik het mogelijk acht om zonder medicatie een gezonde mentale (en zeer leefbare) weerstand op te bouwen tegen psychosegevoeligheid.

De lullige constructie aan de ziekte is dat, als ik forums lees en naar mezelf kijk, de grootste initiator en stressfactor voor terugval juist de angst is voor een volgende psychose. De grootste wens voor mensen met deze ziekte is om het vertrouwen terug te winnen in de eigen waarneming. Maar ook dit verandert niks aan de verwarring die velen een leven lang meedragen t.g.v. de ervaringen tijdens hun psychose.

Het voornaamste doel van de methode die ik heb toegepast op mezelf is het wegnemen van de angst. Het idee erachter is dat iemand die met een schuin oog kijkt naar de betrouwbaarheid van zijn waarneming, in feite niet psychotisch kan worden. Mensen kunnen de meest afgrijselijke dingen zien in horrorfilms en toch niet verward raken. Omdat ze weten dat het een berg onzin is en verder geen conclusies verbinden aan wat ze gezien hebben.

Psychotische Denkbeelden en Hun Mogelijke Betekenissen‘ (2) is voor mij een aftekenlijst voor alles wat ik heb meegemaakt. Heel trefzeker.”

VOETNOTEN

(1) https://psychoseanders.wordpress.com/2012/04/24/stoeien-met-metaforen-en-begrippen-4-manieren-om-te-kijken-naar-psychiatrische-symptomen/
(2) https://psychoseanders.wordpress.com/2010/03/16/psychotische-denkbeelden-en-hun-mogelijke-betekenis/
(3) http://www.shreyanandy.blogspot.com/2010/12/man-in-glass-by-anonymous.html

Genezing van Bipolaire Stoornis door Visualisatie-oefening

Hieronder volgt een fragment dat afkomstig is uit het boek ‘Bewustzijn als medicijn‘ van Gill Edwards. Een echte aanrader voor degene die geloven dat psychiatrische problemen vooral niet-lichamelijke oorzaken hebben. In dit citaat kun je lezen over hoe iemand die 20 jaar lang de diagnose bipolaire stoornis met zich had meegedragen opknapte doordat ze een verandering teweeg bracht in de oorzaken van haar problemen.

“Een bipolaire stoornis bijvoorbeeld is een mentaal gezondheidsprobleem dat naar men algemeen aanneemt ‘veroorzaakt’ wordt door gebrekkige genen of een verstoorde biochemie (1).

Therapeut en auteur Sasha Allenby worstelde ooit met de bipolaire stoornis, naast meervoudige verslavingen en het chronische vermoeidheidssyndroom (ook bekend als ME).

Toen ontdekte ze de energetische psychologie en andere vormen van genezing, en ging aan haar herstel werken. Op een workshop over Matrix Reimprinting, herinnerde Sasha zich een traumatisch incident uit haar jeugd, waarin een paar ongepaste foto’s van haar waren genomen. Hoewel ze het als volwassene voor elkaar had gekregen om die foto’s te bemachtigen en te vernietigen, zat er nog steeds een bevroren en getraumatiseerd zelf in haar verborgen.

Als ze over deze herinnering praatte, werd de stress-respons geprikkeld, en daalde ze snel af naar het zwarte gat van depressie – waarvan ze uit lange ervaring wist dat die weken zou aanhouden.

Gelukkig zag een ervaren therapeut Sasha’s ellende en hielp haar de gebeurtenis te verwerken. In haar visualisatie kreeg het bevroren zelf uit het verleden een doos lucifers, en de aanmoediging om de doos foto’s in de brand te steken. Tot Sasha’s verbazing nam de depressie onmiddelijk af – en dit markeerde het abrupte eind van haar bipolaire stoornis, die nooit is teruggekeerd.

Een ernstige aandoening die twintig jaar had geduurd, en die door de meeste artsen wordt beschouwd als genetisch of biochemisch van oorsprong, werd in een half uur tijd volkomen opgelost – door de gebeurtenis te verwerken die haar had getriggerd.”

Voetnoten
(1) https://psychoseanders.wordpress.com/2010/01/27/de-mythe-van-de-chemische-onbalans-in-de-hersenen/

Landelijke Registratie ECT (electroshock) faalt volledig sinds 2000

In het artikel ‘ECT en Psychose? De Stroom erop!‘ (1) wordt het verschijnsel van de electroconvulsietherapie bezien vanuit het psychose anders-perspectief. De centrale vraag hierbij is in hoeverre het aanbieden van stroomstoten door de hersenen een oplossing kan bieden voor mensen wiens problemen vaak eerder het gevolg zijn van psycho-, spirituele- sociale factoren dan van falende hersenfunctionaliteit.

Momenteel is echter het ietwat materialistische ‘Dick-Swaab’ -wereldbeeld erg populair in de psychiatrie waardoor de gedachte aan populariteit wint die stelt dat het ‘resetten’ van de hersenen via een serie stroomstoten kan leiden tot het oplossen van problemen bij mensen.

Toen ik op zoek ging naar informatie over de populariteit en de effectiviteit van de electroshock-therapie in Nederland kwam ik allereerst uit bij de Werkgroep Electroconvulsietherapie Nederland (WEN, 2) die een website heeft die off-line is op het moment van schrijven. Deze werkgroep heeft in 2010 nog een herziene richtlijn uitgegeven (3) waarin te lezen valt voor welke diagnoses ECT effectief zou kunnen zijn.

In dit document van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (3) staat te lezen dat er in de periode 1995-2000 een Landelijk Evaluatiecommissie ECT (LEE) was die vanuit de overheid bijhield hoeveel ECT-behandelingen er per jaar werden uitgevoerd in Nederland. In 2000 werd de LEE opgeheven omdat zoals in de richtlijn staat, “de beroepsgroep in staat werd geacht tot zelfregulering” (p.33).

De LEE produceerde ieder jaar een overzicht van de ECT-behandelingen waarbij gegevens als diagnose, aantal ECT-behandelingen per patiënt, leeftijd e.d. werden verwerkt. De Werkgroep Electroconvulsietherapie Nederland  (WEN) zou dat gaan overnemen na de opheffing van LEE in 2000. Onder het kopje registratie kunnen we in de richtlijn van de WEN de volgende passages terugvinden:

Ter bevordering van de kwaliteit van de toepassing van ect in Nederland en om daarmee beter inzicht te hebben in de beschikbaarheid, de toepassing, de indicatiestelling en de behandelresultaten van ect is de werkgroep van mening dat iedere psychiater die ect toepast, dient deel te nemen aan de landelijke registratie. Door deze gegevens openbaar te maken vindt verantwoording plaats aan patiënten, aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg, aan overheden, maar ook aan verwijzers en collegapsychiaters. (p.158)

Zoals je kunt zien wordt hier nobel gesproken over het openbaar maken van gegevens voor o.a. patiënten, overheden e.d. In een later stukje wordt de website aangekaart, en wat er eigenlijk geregistreerd zou dienen te worden:

De NVvP [=de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie] heeft besloten de landelijke registratie van ect te ondersteunen door middel van een elektronisch registratiesysteem (www.wenweb.nl; http://www.nvvp.net/). Iedere psychiater die ect toepast als hoofdbehandelaar dient zijn behandelingen achteraf te verantwoorden door deze te (laten) registreren in het systeem.

Geregistreerd worden enkele patiëntgegevens (leeftijd, geslacht, indicatie, diagnose, somatische comorbiditeit), enkele kliniekgegevens, enkele technische behandelgegevens (totaal aantal sessies, elektrodeplaatsing, eventuele opgetreden bijwerkingen en complicaties), en enige kwalitatieve behandelgegevens (score van gevalideerd psychometrisch instrument (bijvoorbeeld hrsd-, madrs-, mmse-, gaf-scores).

Kortom, een degelijk registratiesysteem met relevante gegevens die kunnen dienen als verantwoording van het ECT-gebruik in Nederland. Ter afronding stelt de werkgroep ook dat ze jaarlijks een rapport zullen uitbrengen, zoals je hier kunt lezen:

Ondersteund door het bureau van de NVvP zal de wen jaarlijks een rapport uitbrengen over de ect-behandelingen in Nederland betreffende de kwantiteit, de beschikbaarheid over Nederland, eventuele wachtlijstproblematiek, maar ook over de kwaliteit (effectmetingen vóór en na de ect per patiënt) en complicaties. De wen zal deze gegevens jaarlijks analyseren, bespreken en naar aanleiding daarvan (eventueel aangepast) beleid formuleren. (p.159)

Als je zo deze richtlijn doorleest en de intenties van de WEN, dan zou je daar een prettig en vertrouwenwekkend gevoel bij krijgen. Toen ik de voorzitter van het WEN benaderde, de heer W. van den Broek, kreeg ik te horen dat er in alle jaren van het bestaan van de WEN nog nooit een jaarverslag was verschenen. Toen ik hem vroeg naar de reden voor het off-line zijn van de website van de werkgroep antwoordde hij dat er gewerkt werd aan een aanpassing van het systeem.

Bij navraag blijkt dat er in Nederland sinds de controle en registratie van de ECT door de Nederlandse Vereniging van Psychiatrie zelf wordt gedaan, eigenlijk geen gegevens beschikbaar zijn over de ECT-behandeling in Nederland. Het enige dat er is, is een onderzoek dat gedaan is door de heer J. van Waarde die in 2009 een uitgebreide vragenlijst heeft verstuurd naar de 35 instellingen die in Nederland ECT toepassen, waarbij hij op basis van de gegevens van 2008 concludeerde dat er 13.500 ECT-behandelingen per jaar plaatsvinden (4).

CONCLUSIE

Ondanks mooie beloften in de richtlijn ECT is de Werkgroep Electroconvulsietherapie Nederland er niet in geslaagd de hoor hen zelf genoemde transparantie te bieden. Er is eerder sprake van een volledig ontbreken van gegevens over ECT-gebruik. Hierdoor is het onmogelijk om te controleren bij welke diagnoses het wordt toegepast, hoe effectief het is, in welke instellingen ECT’s worden toegepast en wat zoal de ervaringen zijn van de betrokken stroomstootontvangers en hun naaste omgeving.

Het is slechts gissen naar de achtergronden van deze situatie. Wie heeft er voordeel bij als er een schemertoestand blijft bestaan rondom het gebruik van ECT in Nederland?

Burgerinitiatief voor Landelijke ECT Registratie

Omdat ik vind dat mensen die het voorstel krijgen om een ECT-behandeling te ondergaan, of het voorstel krijgen om een familielid aan een stroomstotenbehandeling bloot te stellen, het recht hebben om te weten hoe effectief de behandeling is geweest bij anderen, en wat eventuele risico’s kunnen zijn, heb ik het idee opgevat om zelf een landelijke registratie ECT op te zetten. Als de psychiaters en de overheid deze verantwoordelijkheid niet kunnen dragen, dan zijn de burgers genoodzaakt om zelf helderheid te verkrijgen.

Via Landelijke ECT-registratie (burgerinitiatief) kun je je gegevens (anoniem) aanleveren en de gegevens van anderen inzien.

Laten we hopen dat we op deze manier een bijdrage kunnen leveren aan het helder krijgen van wat er zich in Nederland afspeelt met betrekking tot het gebruik van de ECT-behandeling die via het oproepen van epileptische insulten er naar streeft geestelijke problemen op te lossen. Voor de volledigheid wil ik benadrukken dat er ruimte is voor alle soorten ervaringen met ECT.

VOETNOTEN
(1) https://psychoseanders.wordpress.com/2012/02/29/ect-en-psychose-de-stroom-erop-deel-1/
(2) Deze website heeft het adres: http://www.wenweb.nl zoals deze wordt beschreven binnen de richtlijn van de werkgroep van 2010, zie 3.
(3) http://www.nvvp.net/DecosDocument/Download/?fileName=GIevzXG3Tb8bZjkqp8aM65CICVOzmcHiWmEcz6xw9ZQ&show=1
(4) http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19190510