Beperkingen van Lichamelijke Benadering voor de Geest

GEESTELIJKE EN LICHAMELIJKE VERWARRING
Voorzichtigaan lijkt er weer wat ruimte te ontstaan in de geestelijke gezondheidszorg om geestelijke problemen te gaan benaderen vanuit een geestelijk perspectief. Dat klinkt in zekere zin logisch, maar dat is echter niet gebruikelijk. Populairder is het om geestelijke problemen te benaderen vanuit een lichamelijk perspectief. Dit brengt dan vanzelfsprekend met zich mee dat ook de lichamelijke terminologie wordt gebezigd met alle gevolgen van dien.

LICHAAM EN GEEST
De wijze waarop in de geestelijke gezondheidszorg wordt omgegaan met geestelijke/psychische problemen verraadt in mijn beleving die enorme verwarring die bestaat tussen de lichamelijke en geestelijke benadering. Deze verwarring vindt waarschijnlijk haar oorsprong in het mensbeeld dat iemand heeft, waarbij de kernvraag lijkt te zijn: hoe zie je de aard van het bewustzijn van een mens?

Ik wil hier absoluut geen diepgaande filosofische verhandeling beginnen over de relatie tussen de geest en het lichaam omdat ik graag wil naar praktische consequenties en vooral een nieuwe woordenschat wil initiëren.

WOORDEN VOOR BEWUSTZIJN
De benadering die in mijn ogen zinvol zou kunnen zijn in de benadering van mensen met geestelijke/psychische problemen is gestoeld op de veronderstelling dat er een scheiding kan worden aangebracht tussen geestelijke zaken enerzijds en lichamelijke zaken anderzijds. Een mens is in deze visie méér dan alleen een lichaam.

Als je gelooft dat een mens niets meer is dan een lichaam dan is het ook niet meer dan logisch dat je ook voor psychische problemen gebruik maakt van lichamelijke terminologie, want psychische problemen zijn uiteindelijk toch iets lichamelijks, want een mens is niets meer dan een lichaam.

Als je echter openstaat voor de mogelijkheid dat een mens méér is dan een lichaam dan is het helemaal niet meer zo vanzelfsprekend om lichamelijke terminologie te gebruiken voor dat deel van een mens dat niet-lichamelijk is, namelijk het bewustzijn, het onderbewustzijn, het onbewustzijn, de psyche, de geest. Hier zou dan eerder de terminologie behorend bij psychische dynamieken gebruikt dienen te worden. In een nader artikel wil ik de karakteristieke van een dergelijke psychische terminologie graag verder uitwerken.

ZIEKTEKOSTENVERZEKERAARS, DBC EN DIAGNOSES
Feit is echter dat – zoals reeds gezegd – er momenteel in de geestelijke gezondheidszorg een overheersende lichamelijke benadering wordt gebruikt bij de benadering van psychische problemen. Dit uit zich in het gebruik van woorden als ‘ziekte’, ‘patiënt’, ‘ziektebeelden’, ‘diagnoses met protocollaire behandeling’, ‘artsen’, ‘medicijnen’, ‘ziekenhuizen’, ‘psychiatrische ziekenhuizen’, ‘pgb’, ‘verpleegkundigen’, ‘psychiater’, ‘apotheek’, ‘ziektekosten’, ‘ziektekostenverzekeraar’, AWBZ, zorgkantoor, chronisch en ongeneeslijk zieken, onderhoudsdoseringen e.d.

Detlef Petry, een psychiater werkzaam in Maastricht schreef in 2007 het volgende:

Een ander kernstuk van het elektronische dossier is de Diagnose Behandel Combinatie. Aan een objectieve ‘productbeschrijving’ wordt een behandelingstraject gekoppeld. De kosten worden op basis van de behandelingsactiviteiten berekend. Geld stuurt het proces. Wij hebben samen met onze patiënten jarenlang gewerkt aan het doorbreken van het stigma dat aan een diagnose kleeft. Nu worden we gedwongen opnieuw te stigmatiseren met een DSM IV diagnose. Dat voelt als verraad tegenover mijn patiënten. De DSM IV is in mijn ogen een geïnstitutionaliseerde vorm van patiëntenhaat.
(Bezieling en Beheersing)

EXCESSEN VAN DE LICHAMELIJKE BENADERING
Door de invoering van het dbc-beleid is de overheersende lichamelijke benadering ten opzichte van geestelijke verwarring wel érg duidelijk naar de oppervlakte komen drijven. Nu wordt duidelijk wat de uiteindelijke consequenties zijn van deze aanpak: mensen worden als lichamen gezien die gekoppeld aan diagnosestellingen een behandeling krijgen zoals dat ook in een ziekenhuis werkt en vooral gaan steeds meer mensen met psychische problemen ook zelf hun problemen benaderen alsof er sprake zou zijn van een lichamelijke ziekte.

OPLOSSINGSRICHTING
In een wereld waarin het lichamelijke perspectief met de daaraan gekoppelde lichamelijke terminologie de grondgedachte is, lijkt het nagenoeg onmogelijk om ruimte te maken voor financiële ondersteuning voor de begeleiding van geestesproblemen met een geestesperspectief. Toch zou ik graag met mede-geïnteresseerden willen werken aan een dergelijke houding waarin de mens wordt beschouwd als zijnde méér dan alleen een lichaam met daarbij de ontwikkeling van een lichaamsvrije terminologie omdat wellicht het fysieke kader te beperkend en vernauwend is voor de benadering van de geheel eigen wereld van de geest.

Advertenties

5 Reacties

  1. […] Beperkingen van Lichamelijke Benadering voor de Geest […]

  2. Voor de geïntereseerden:
    (OP 27 MEI TWEE DODE LINKS VERWIJDERD UIT DEZE REACTIE. DE EERSTE HEB IK KUNNEN HERSTELLEN)

    Source: forum.fok.nl/topic/1288287


    Dr. K. Van der Auwera

    UPDATE 27 MEI 2013 – Inmiddels is psy.nl niet meer onder ons. Ik heb een kopie van de oorspronkelijke pagina weten te traceren en voor het nageslacht bewaard op: Wetenschappelijk Gezien Slaat Schizofrenie Nergens Op – artikel uit 2009.

    • In het stukje uit 2008 wordt over remissie gesproken. Daar is destijds ook op Psychose Anders over gesproken, namelijk op Gedachten over het Concept Remissie binnen Schizofrenie.

      Verder wordt in het stukje op fok.nl dr. van Os aangehaald met de woorden: “Zo’n diagnose doet meer kwaad dan goed, het betekent een verwijzing naar de dagbehandeling en je beneemt er alle uitzicht op herstel mee. Terwijl dat wel mogelijk is, ook bij schizofrenie. Ik heb het niet over genezing, de ziekte gaat niet over, ik heb het over de mogelijkheid om het te hanteren. Als je uitgaat van het potentieel van mensen kun je een heel eind komen.”, waarbij toch nog altijd het idee van een chronische hersenziekte wordt bestendigd. Werkelijk herstel is voor menigeen wel mogelijk als we leren onze geest te trainen.

      Als je de naam schizofrenie gaat vervangen voor iets anders en het nog steeds een ongeneeslijke ziekte blijft noemen dan lijkt het meer op een naamsverandering om het stigma te ontlopen. Zie daarvoor ook Strijd tegen Stigma is ….

      Wat wel prettig is dat er in ieder geval psychiaters komen die wel spreken over cognitieve therapie en het belang van praten bij mensen met de doemdiagnose schizofrenie.

  3. Mijn vriend heeft afgelopen donderdagnacht een manie gehad na een periode van psychose. Dit was voor mij de eerste keer. Voor hem was dit 15 jaar geleden. Ik heb zijn overwegend zeer boeiende maar in een later stadium beangstigend proces van heel dichtbij gevolgd. Ik heb gezien en van hem gehoord dat zijn werkelijke ‘ik’ jarenlang onderdrukt/verdoofd is geweest door de medicijnen. Door het afbouwen van de Depakine (4000mg p/dag = 2x de toegestane hoeveelheid!!)ben het toenemen van prikkels doordat ik hem 2 jaar geleden in mijn brede maatschappelijke wereld heb gebracht, zijn de prikkels hem teveel geworden en zijn de stoppen doorgeslagen). De psychiater richt zich alleen op de feiten, de pillen en zijn gewicht. De casemanager stelt dezelfde vragen die mijn vriend zichzelf ook stelt.
    Nu ik uw site lees, vraag ik me af, welke maatstaf de medische wereld hanteert mbt de kaders waarbinnen een mens als normaal wordt beschouwd. Wat als je buiten die kaders valt, net zoals mijn vriend? En net zoals de bijzondere (lees: de buiten de kaders vallende) kinderen in Amerika die op zeer jonge leeftijd al Ritalin krijgen. Hoe verknipt kan je worden? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat Mijn eigen vriend zijn eigen identiteit vrij kan laten en de kortsluiting kan voorkomen of leren hanteren, het liefst uiteindelijk zonder medicatie? Daar wil ik hem bij helpen, en hulp zoeken bij mensen die daar goed in zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: