De Keuze om zonder Antipsychotica te worden behandeld voor Psychoses

Inmiddels zijn er bijna 4 jaar gepasseerd sinds het laatste artikel op deze Psychose Anders site. Misschien ook wel omdat het meeste wel al gezegd is. Cristina wees me echter op een debat dat op juni 2020 wordt georganiseerd in Amsterdam (1) en na even  te hebben gekeken leek het me zeker de moeite waard hier aandacht voor te vragen. Het gaat immers om een vraag die binnen het Psychose Anders denkraam ook van belang is: in hoeverre heb je het recht om zonder antipsychotica geholpen te worden met een psychotische periode?

Het schijnt dat in Noorwegen dit recht zelfs al vastgelegd is in de wet. In Nederland is de richtlijn vooral om mensen juist te voorzien van allerlei chemisch materiaal om de hersenactiviteit af te remmen. Het is hartverwarmend om bij de introductie van dat debat te lezen dat er eigenlijk niet zoveel verschil is tussen de effectiviteit van een antipsychoticum en een placebo:

Waarom is dat zo? We weten uit betrouwbare meta-analysen van randomised trials dat bij een acute psychose de kans op een goede respons 23% is bij behandeling met antipsychotica, en 14% bij behandeling met placebo (1). Sowieso een niet erg indrukwekkend resultaat. En het betekent dat van de 11 mensen met een goede respons op het antipsychoticum, er 10 dat ook op placebo zouden hebben gehad.

Vroeger werd er gezegd dat snelle behandeling met een antipsychoticum belangrijk was omdat onbehandelde psychose slecht zou zijn voor het brein. Maar dit bleek een ‘urban myth’ (2) te zijn.

Ter ondersteuning van deze ‘urban myth’ wordt een artikel aangehaald van Zipurski et al. uit 2013 waarin wordt geconcludeerd dat de nodige hersenschade bij schizofrenie ook verklaard kan worden uit het langdurige gebruik van antipsychotica:

MRI studies demonstrate subtle developmental abnormalities at first onset of psychosis and then further decreases in brain tissue volumes; however, these latter decreases are explicable by the effects of antipsychotic medication, substance abuse, and other secondary factors (2).

In een ander artikel (3) waarnaar verwezen wordt, wordt gesproken over het Dopamine Supersensitiviteit sydnroom (DPS). Ook deze tekst is niet mals (en van de hand van Prof. dr. Jim van Os):

Maakt antipsychotica de psychose erger? Het Dopamine Supersensitiviteit Syndroom (DPS)

Als iemand lang antipsychotica gebruikt zal het lichaam proberen te compenseren voor de effecten van de medicatie. Aangezien antipsychotica werken door de dopamine -D2-receptor te blokkeren, zal het lichaam trachten deze blokkade op de een of andere manier ongedaan te maken. Al in de jaren 60 van de vorige eeuw beschreef de wetenschapper Chouinard dat dit kan leiden tot “’supersensitiviteit’ van de dopamine-D2-receptor waardoor de psychosegevoeligheid juist kan toenemen in plaats van afnemen.

Het is boeiend om te mogen constateren dat er de afgelopen jaren bewegingen zijn die goed aansluiten bij het psychose anders gedachtegoed. De site van ‘psychose net’ lijkt dan ook wel een aanwinst te zijn in de strijd tegen het blindelings verstrekken van medicijnen bij allerlei vermeende ‘geestelijke hersenziektes’. Jim van Os heeft duidelijk niet stil gezeten de laatste jaren!

NOTEN
(1) ggznieuws.nl/home/beperkt-kaarten-beschikbaar-voor-debat-over-medicijnvrije-behandeloptie-psychose/
(2) https://academic.oup.com/schizophreniabulletin/article/39/6/1363/1884403
(3) https://www.psychosenet.nl/antipsychotica-en-dopamine-supersensitiviteit/

3 Reacties

  1. Ik snap iets niet in de aankondiging en heb daarom onderstaande mail gestuurd naar de heren van Os en Nusselder van de programmacommissie. Dat was twee weken geleden, maar helaas hebben ze niet hun verantwoordelijkheid genomen en heb ik nog geen antwoord gehad.

    Geachte Prof. van Os,

    Ik las op de site

    https://www.sympopna.nl/congres/Medicijnvrije-behandeloptie-psychose

    dit:

    “Waarom is dat zo? We weten uit betrouwbare meta-analysen van randomised trials dat bij een acute psychose de kans op een goede respons 23% is bij behandeling met antipsychotica, en 14% bij behandeling met placebo (1). Sowieso een niet erg indrukwekkend resultaat. En het betekent dat van de 11 mensen met een goede respons op het antipsychoticum, er 10 dat ook op placebo zouden hebben gehad.”

    Ik neem aan dat (1) verwijst naar een (meta-)artikel o.i.d., maar ik kon de referentie niet vinden. Kunt u mij die sturen? Ik richt me tot u omdat u als lid van de programmacommissie genoemd wordt.

    Ik ben met name geïnteresseerd in die 11/10. De lijken me niet zonder
    meer te volgen uit de genoemde 23 en 14 %, zoals wel wordt gesuggereerd.

    Hartelijk dank,
    *************

  2. Hallo Joost, wat fijn dat je weer eens iets hebt geplaatst op PsychoseAnders na zo’n lange tijd en jammer dat het onderwerp kennelijk nog altijd actueel is.

    Onlangs hoorde ik Jim van Os op Radio 1 in een interview over de zelfmoord van een meisje dat van haar psychiater te horen had gekregen dat ‘ze nu eenmaal depressief was en dat altijd zou blijven omdat depressie een soort ongeneselijke hersenaandoening is’.
    (Ik vat het even heel kort door de bocht samen.)

    De moeder van het meisje vertelde wat haar dochter allemaal voor leed had moeten doorstaan en dat zij geenszins geloofde in iets dat ‘aangeboren’ zou zijn of in een hersenscan te zien zou kunnen zijn als bewijs voor betreffende(depressieve) aandoening.

    Helaas geloofde het meisje de psychiater en dacht ze dat ze zich altijd zo extreem neerslachtig zou blijven voelen waarna ze besloot haar eigen leven te beëindigen.

    Jim van Os lijkt soms wel een roepende in de woestijn in Nederland. (En PsychoseAnders misschien ook een beetje?)
    Hopelijk verandert dit ooit.

    Hartelijke groet,
    Sharon

    • Ja Sharon, dat was inderdaad een tijd geleden. Fijn om te horen dat het onderwerp je nog altijd interesseert. Helaas is het onderwerp inderdaad niet minder actueel geworden, zoals je aantoont met je voorbeeld.

      Het blijft erg gevaarlijk om mensen zomaar op basis van wat gedrag een chronische hersenziekte toe te schrijven. Dat alleen al kan mensen voor grote problemen stellen en veel angst oproepen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: