ECT en Psychose: De Stroom Erop!

PSYCHOSE, HERSENEN EN DE GEEST

Globaal gesproken zou je kunnen zeggen dat de basis van het Psychose Anders project wordt gevormd door het idee dat het tijdelijk ‘psychotisch’ worden in veel gevallen een bijzondere vorm is van omgaan met uitzonderlijke stress-situaties. De ene persoon gaat aan de alcohol, de ander wordt heel druk, agressief of juist zwaarmoedig. Een bepaald aantal mensen ontwikkelen een vorm van ‘coping’ die vaak door andere mensen als vreemd wordt beleefd. Dit vreemde gedrag, of deze vreemde gedachten worden dan in onze samenleving al snel als gek of meer eufemistisch als ‘psychotisch’ beoordeeld, wat op zich ook wel begrijpelijk is. Het gedrag of de de gedachten kunnen immers soms aardig afwijken.

Op deze site wordt vanuit vele aspecten aandacht besteed aan dit verschijnsel. Een terugkerende consequentie van deze benadering is dat in principe de oorzaak niet in het lichaam gevonden kan worden, aangezien de oorzaak juist ligt in allerlei stresserende omstandigheden, gevoelens of gedachtengewoontes. Vaak zijn levensproblemen een belangrijke aanleiding om op psychotische wijze, danwel de controle te verliezen of in een andere bewustzijnstoestand te schieten.

De hersenen reageren dan ook eerder normaal op een bepaalde uitzonderlijke en vaak ook heftige manier van denken of doen. Omdat de psychiatrie echter een onderdeel is van de medische wetenschap is er een automatisme om alle problemen die mensen kunnen hebben in eerste instantie te herleiden tot lichamelijke oorzaken. Je kunt dan immers een poedertje of een pilletje geven.

In het geval van geestelijke problemen zou je dan eigenlijk moeten gaan zoeken naar zoiets ontastbaars als de geest (1), maar omdat die per definitie niet lichamelijk is, moet je als lichaamswetenschapper toch wat, waardoor de hersenen al snel het speerpunt van de aandacht worden.

Deze aanname dat de hersenen en de geest eigenlijk zo’n beetje hetzelfde zijn, zorgt ervoor dat de meeste interventies in de psychiatrie gericht zijn op deze hersenen. Dit verklaart ook de enorme populariteit van psychofarmaca: pillen die invloed uitoefenen op de manier waarop de hersenen werken: mensen kunnen daardoor actiever, agressiever, suïcidaler, slomer of kalmer worden. Hoe het allemaal precies werkt blijft nog altijd wat mysterieus, maar dat neemt niet weg dat de psychiatrie, de psychiatrie niet meer zou zijn zonder het gebruik van deze ‘geest’-beïnvloedende farmaceutische producten.

In het verleden heeft deze psychiatrische fixatie op de hersenen in een ietwat krampachtige poging om de mens te begrijpen, ertoe geleid dat er soms stukjes hersenen werden weggeknipt (lobotomie), of dat er bewust coma’s werden opgewekt (via insulinekuren).

DE STROOM EROP

Laatst sprak ik met iemand die me vertelde dat haar jong-volwassen dochter het advies van haar behandelaren had gekregen om toch ook eens een andere manier te proberen om de hersenen eens goed door elkaar te schudden. Deze manier die we vroeger aanduidden als de elektro-shock therapie wordt al een poosje – haast liefkozend – de ‘Elektro Convulsie Therapie’, oftewel ECT genoemd. Deze methode waarbij de hersenen een flinke stroomstoot krijgen te verwerken schijnt weer steeds vaker te worden toegepast.

Vanuit een psychiatrische obsessie met het idee dat een probleem altijd in principe lichamelijk is, kun je je wel voorstellen dat de wanhoop soms groot kan worden als allerlei soorten medicatie niet de gewenste verandering teweeg kunnen brengen. Omdat je toch graag iets wilt doen voor de betrokken ‘patiënt’ en haar familie/omgeving, is de stap naar deze soort van elektronische knuppel tegen het hoofd snel gemaakt.

Omdat zo’n knuppel er zo onvriendelijk uitziet, doe je het met een elektrisch apparaat waarbij je een epileptische aanval oproept. Normaal gesproken springt het lichaam van iemand dan alle kanten op en verstijft, maar daar is natuurlijk iets voor gevonden: de spierverslapper en de verdoving. Je stopt iets in de mond om te voorkomen dat iemand zijn kaken verbrijzeld of zijn tong doorbijt en daar hebben we weer een knap staaltje psychiatrische interventie. Een logisch gevolg van Dick Swaabs ‘Wij zijn ons brein‘, nietwaar?

OPROEP

Ik was ronduit geschokt om te horen dat ECT’s tegenwoordig kunnen worden ingezet bij jonge mensen die soms niet eens twee maanden zijn opgenomen met psychotische verschijnselen. Vaak is het ook  niet zomaar één stroomstoot die wordt toegediend, maar bestaat de ‘behandeling’ uit een hele serie van stroomstoten, die dan twee keer per week plaatsvinden en dan gedurende meerdere aaneengesloten weken.

Ik was nog in de veronderstelling dat ECT’s alleen werden toegediend in gevallen van zeer ernstige en langdurende depressies, vooral bij oudere mensen. Daarnaast had ik ook de indruk dat een ECT alleen werd ingezet als een soort laatste redmiddel als al het andere had gefaald, maar zeker niet op jonge mensen die hun eerste psychose meemaken.

Graag zou ik de lezer willen vragen om haar of zijn ervaringen of gedachten rondom de epilepsie-oproepende stroomstoottherapie te verwoorden, via reacties onderaan dit bericht. Ik ben van plan om in de toekomst meerdere artikelen te schrijven over deze nieuwe, vrij stille opmars van de elektroshocktherapie, die zoals gebruikelijk wordt ingepakt in de mooiste woorden (2), en kan daarbij wel wat extra input gebruiken.

VOETNOTEN
(1) https://psychoseanders.wordpress.com/beperkingen-van-lichamelijke-benadering-voor-de-geest/
(2) Richtlijn Electroconvulsietherapie door de Nederlandse Vereniging van Psychiatrie, versie 2010
(*) Illustraties:
bovenste, de Thymatron, een populaire ECT-machine (‘The source to fill all your ECT-needs‘)
onderste: in ziekenhuissetting (Kentucky University)

Advertenties

19 Reacties

  1. Goed geschreven artikel. Huiveringwekkend vind ik het hele idee van ECT. Ik ken het als ‘redmiddel’ bij zeer zware depressies… Ik heb nog nooit gehoord dat het voor psychoses en zeker niet al zo snel zou worden gebruikt. Letterlijk ‘schokkend’ als dat vaker zo gedaan wordt. Ik ga zo mogelijk eens navragen of dit vaker gebeurt.

  2. Ik heb dit ook moeten meemaken helaas. Het werd bij mij tegen de depressie gedaan (achteraf had ik gewoon teveel dempende medicatie en een uitzichtloze toestand). Maar de diagnose was een schizoaffectieve stoornis. Voor de shocks moet een patient eerst met alle medicatie stoppen, anders werkt de ECT niet goed. Ik ben hierna gelukkig nooit meer aan de medicatie gegaan, maar de psychotische verschijnselen kwamen wel terug. Op een andere manier heb ik daarmee om kunnen leren gaan. De oorzaak van een psychose wordt er natuurlijk ook niet mee weggenomen.

    Verder verbaasd dit verhaal me ten zeerste. Een ECT behandeling is erg duur. Een van de voorwaarden om hiervoor in aanmerking te komen, is dat eerst alle medicatie is geprobeerd. Als niet anders meer werkt, dan pas wordt dit middel ingezet.

  3. Huiveringwekkend, inderdaad. Maar jammer genoeg schering en inslag. Een aantal jaren geleden, toen ik nog stage liep, ontmoette ik een psychiatrisch patient die 1 electroshock had gehad voor “manisch-depressieve” stoornis. Hij zei dat hij er nog 7 zou moeten krijgen en was verteld geweest dat hij 80% kans had om hierdoor van zijn stoornis te genezen. Hij vroeg mij raad, wat zou hij best doen, want hij had het gevoel bij de eerste shock dat hij zou sterven en wou dit niet onnodig meer meemaken (zijn woorden, niet de mijne). Feit was: in mijn lessen psychiatrie waren we geïnformeerd dat er slechts 20% kans was op genezing met ECT (en ik vond zelfs dat ongeloofwaardig, uiteindelijk zenden ze enkel een grote stroomstoot door je hersenen. Hoe kan dat in godsnaam iets goeds teweegbrengen?). Wat ik mij steeds afvroeg was waarom ze de mensen hierover niet de juiste informatie geven voor het wordt toegediend? Deze patiënt heeft me in elk geval gezegd dat hij er geen meer wou, gebaseerd op bovenstaand gegeven.

  4. Ilse V wat fijn om je hier te zien. Je werkt in de psychiatrie? Maar dat je hier komt geeft mij een goed gevoel dat je verder kijkt dan wat je wellicht voorgeschoteld hebt gekregen op je opleiding.
    En dit artikel is idd schokkend, ze slaan de plank zo mis.

  5. Hier: http://medischcontact.artsennet.nl/Nieuws-26/Tijdschriftartikel/69082/ECT-verdient-beter-imago.htm vond ik een artikel waarin het volgende wordt gezegd over het gebruik van ECT:

    “Op aandringen van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de NVvP werd in 1995 gestart met het registreren en evalueren van alle ECT-behandelingen. Later werd dit overgenomen door de Werkgroep ECT Nederland, die cursussen organiseerde en het eerste Nederlandstalige boek publiceerde over ECT. 5 In 2000 werd een eerste officiële richtlijn ECT ontwikkeld. 6

    Nadien is het aantal centra waar ECT wordt toegepast geleidelijk toegenomen. Zo werden in 2008 in 35 Nederlandse instellingen 13.500 ECT-sessies uitgevoerd. Dit is 8,5 sessies per 10.000 inwoners per jaar, vergeleken met Schotland (14 sessies per 10.000 inwoners per jaar) en de Verenigde Staten (27 sessies) is dit nog steeds relatief laag. 7

    Er zijn meerdere indicaties voor ECT, maar de belangrijkste, meest voorkomende indicatie is ernstige depressie met vitale kenmerken met of zonder psychotische kenmerken. De werkzaamheid van ECT bij schizofrenie, manie, katatonie, en de ziekte van Parkinson is minder goed onderzocht.”

    Verderop wordt ook nog gezegd dat per jaar twaalf mensen een ECT behandeling krijgen onder dwang.

  6. Hier vond ik nog wat meer informatie over ECT: http://www.elektroshock.nl/wetenschappelijk%20onderzoek.htm

    En hier http://www.psychischegezondheid.nl/page/179/electro-convulsie-therapie.html#risico, in een heerlijk eufemistich verwoord verhaal, wordt gezegd dat ‘In uitzonderingsgevallen wordt ECT ook wel eens toegepast bij patiënten met andere psychiatrische aandoeningen, zoals een manie of een psychose (schizofrenie) waarbij medicijnen onvoldoende helpen.’ Er staat ook: ‘Een probleem met ECT is dat het effect soms tijdelijk is. Bijna altijd moet na een succesvolle behandeling toch weer tot een behandeling met antidepressiva worden overgegaan om een terugval te voorkomen.’
    Er wordt in heel versluierde termen aangestipt dat ECT geheugenverlies veroorzaakt en de ‘taal- en geheugenfuncties’ worden aangetast.
    Verder: ‘Wanneer de patiënt zelf niet in staat is te beslissen, kan toestemming verleend worden door bijvoorbeeld de partner of familie van de patiënt. Toepassing tegen de zin van de patiënt wordt vermeden en is alleen aanvaardbaar als ook een andere psychiater (die de patiënt niet kent en die van buiten het ziekenhuis of de inrichting komt) van de noodzaak van een behandeling met ECT overtuigd is. Hierbij speelt mee of de situatie zonder toepassing van ECT gevaarlijk is. Bijvoorbeeld vanwege het risico op zelfdoding of van lichamelijke uitputting.’

  7. Mijn moeder van 78 jr is op 25 jan jl. opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis. Volgens de psychiater is zij ernstig depressief met psychotisch verschijnselen. De medicijnen werken volgens hen niet snel genoeg. Vorige week ben ik gebeld dat ze van plan zijn om ect toe te passen. Daar ben ik heel erg van geschrokken. Vind het ronduit middeleeuws. Maar wil mij er nu wel in verdiepen. Mijn moeder heeft in 2004 voor het eerst psychotische verschijnselen gehad en is daar met opname en medicijnen weer helemaal de oude geworden. Met medicijnen duurt het herstel gewoon wat langer. Mijn moeder heeft haar hele leven veel zorg gehad met mijn jongste zusje (manisch bibiolair & schizo-affectief) dit is volgens mij de oorzaak waardoor ze in 2004 psychotisch werd en nu heeft ze de laatste jaren heel veel zorg gehad met mijn vader. Door de opname van mijn moeder op 25 januari hebben wij (de kinderen) alles in het werk kunnen stellen om mijn vader te laten diagnotiseren. 29 februari jl. is hij dement verklaard. Het was voor ons al geruime tijd duidelijk voor ons is het niet geheel onverwacht dat mijn moeder is opgenomen. Maar ik denk dat ect voor haar niet nodig is. Zij is van nature geen depressief persoon. De zorg voor mijn vader moet goed geregeld zijn waardoor mijn moeder gewoon nog een heel leuk leven te gaan heeft. Haar lichaam is supersterk en in normale omstandigheden in topconditie. Ze heeft een heel leuk&gezellig sociaal leven. Zij kan zich prima alleen redden. Wie kan ons vertellen wat wij nu moeten doen? Wanneer wel of wanneer geen ect? Namens de kinderen alvast hartelijk dank voor het lezen en eventuele reactie.

    • Hoi Wilma,

      Bedankt voor je beschrijving. Ik ben natuurlijk geen arts en je zou kunnen zeggen dat het toedienen van een aantal stevige stroomstoten een medische handeling is waar ik niet over kan oordelen.

      Ik denk echter dat je er in dit soort omstandigheden goed aan doet om ook nuchter na te denken. Zeker in de situatie die je zo beschrijft, waarbij je sterke ideeën hebt wat de aanleidingen zijn geweest. Ik kan me goed voorstellen dat iemand gewoon even ‘gek’ wordt van iemand die aan het dementeren is, zonder dat je precies weet wat er aan de hand is.

      Als je iets met de oorzaken doet lijkt het me verstandig om eerst eens een tijdje te proberen hoe je moeder daar op reageert. Een psychose kan ook gewoon spontaan minder worden. Als je moeder volledig beseft dat je vader dementerend is, dan valt daardoor wellicht een grote last van haar schouders en met zo’n netwerk als ze heeft lijkt het me dat ze een grote kans heeft er doorheen te komen, en dan heeft ze toch geen electroshock nodig om te herstellen, dunkt me.

      Veel sterkte en houd ons op de hoogte,
      Joost

  8. Wilma als je hier eens verder kijkt op de site hoe er over zogeheten stoornissen, ziekten e.d. gedacht wordt….En je geeft zelf al aan hoe je moeder eigenlijk is. Ze heeft het zwaar gehad en tijd nodig daarvan te herstellen. Persoonlijk vind ik het schandalig dat meteen al zo’n zwaar middel als ect is ingezet zou worden. En dan is je moeder nb ook nog eens 78. Ze kan van de ect zelf een extra trauma oplopen lijkt mij. Liefde en gesprekken (evt medicatie bij voorkeur tijdelijk want hoewel de psychiatrie dat niet uitspreekt het schaadt meer dan het baat) zullen je moeder veel meer helpen!

    Sterkte!

  9. Wilma, je moeder is opgenomen op 25 januari… Dat betekent dat ze nog geen zes weken psychotisch is. Ik kan er niet bij dat men dan al een maatregel als ECT gaat overwegen.

    Ik adviseer je om in elk geval te vragen om een second opinion door een andere behandelaar. Ik wil je ook aanraden om contact te zoeken met een PatientenVertrouwensPersoon (PVP).

    Ook ik ben geen arts maar het lijkt mij dat de aanleidingen voor de ‘ontregeling’ van je moeder vrij duidelijk zijn en dat als er meer tijd en rust in haar situatie komt, ze vanzelf uit de psychose zou moeten kunnen komen. Zover ik weet gaat een psychose in de meeste gevallen ‘gewoon’ weer over, als er maar tijd, rust en structuur geboden wordt.
    Het lijkt me ook dat ECT een aantal risico’s mee brengt, zoals geheugenverlies, die de situatie van je moeder op de langere termijn eerder zouden kunnen verergeren dan verbeteren. Ik zou me niet zomaar neerleggen bij het plan voor ECT en op zoek gaan naar manieren om voor elkaar te krijgen dat het anders wordt aangepakt. Evt. ook ‘verhuizen’ van je moeder naar een andere instelling als je het idee hebt dat ze daar beter behandeld wordt; er is naar mijn indruk een flink verschil tussen ziekenhuizen onderling.

    • Beste Joost, Syl en Christina,
      Hartelijk dank voor jullie reacties. Het doet me heel erg goed en had deze bevestigingen nodig. Ik ga nu zeker niet akkoord met ECT.

      @Joost: ik ben gisteren gebeld door de huisarts voor mijn vader en zij adviseren een verpleeghuis waar mijn moeder ook bij mag wonen, weliswaar zover ik weet niet samen op 1 kamer. Maar dat ga ik nog helemaal uitzoeken. Dit lijkt mij het allerbeste voor beide.

      @syl: ik heb mij in het verleden al behoorlijk verdiept in de ziekte van mijn zusje en ben er toen achtergekomen dat zelfs de wetenschap hierin tegenstrijdig zijn en dus hiermee ook de zorg wat geboden wordt. Voor ons allen is het beste dat de zorg zo dicht mogelijk bij ons in de buurt is, zodat wij de broodnodige liefde aandacht kunnen geven.

      @Christina: Als wij als familie nee zeggen dan lijkt mij vooralsnog een second opinion niet nodig. PVP heel goed bedoelt maar mijn ervaring met PVP vd instelling van mijn zusje en dat is dezelfde als van mijn moeder nu, heb ik geen hoge pet van op. Maar mocht het nodig zijn zal ik zeker contact opnemen met PVP.
      Ik weet zeker dat er veel betere instellingen in het land zijn, maar mijn moeder verhuizen ver weg van haar man en kinderen lijkt mij geen optie.

      Op dit moment ben ik al druk genoeg naast wassen en boodschappen doen en hun hond verzorgen om mijn ouders 1 a 2 per week bijelkaar te brengen. Mijn vader kan niet echt lopen/fietsen en mag geen auto rijden en moeder zit op dit moment op de gesloten afd. Erg mooi om te zien als ze bijelkaar zijn “helemaal weer verliefd” zo ken ik ze eigenlijk niet. De hond mag wel mee op bezoek bij mijn vader maar weer niet bij mijn moeder. Dat gaat me dan zo aan het hart, zij hebben hun hele leven altijd een hond gehad. Dus ga ik ook kijken naar waar zij dus beide met hond verzorgd kunnen worden.

      Mijn excuses voor dat ik in 1 bericht op jullie reacties reageer. Kon sowieso geen reactie bij Joost plaatsen. Ervan uitgaande dat jullie er begrip voor hebben.

      Groet,
      Wilma

      • Beste Wilma,

        Ik wens je veel energie en wijsheid om deze turbulente tijd goed door te komen. Ik hoop dat de rust in het hoofd van je moeder ook weer snel terugkeert. Fijn dat er ook mooie momenten zijn, zoals je beschrijft over ‘het weer helemaal verliefd zijn’. Dat lijkt me ook weer hartverwarmend om te mogen zien!

        Groeten,
        Joost

  10. Wilma misschien heb je ook nog iets aan mijn bijdrage.

    Bij de mensen die een ECT behandeling gekregen hebben,heb ik gezien dat het een korte termijn effect had. Echt ze knapten heel goed op maar op een gegeven moment moest het steeds vaker.

    Ik heb het gezien bij iemand die heel erg lang depressief was en bij iemand die manisch-depressief was. In die situaties kwamen ze uiteindelijk weer terug bij af.

    Heel veel sterkte.

  11. Onlangs sprak ik een vrouw die kort geleden een ECT-behandeling had ondergaan. Zij en haar man werd verteld dat er sprake zou kunnen zijn van een geheugenverlies van enkele dagen -vlak voor en na de behandeling-.

    Wat bleek echter? Zij kan zich tot op de dag van vandaag NIETS meer herinneren van haar gehele studietijd en het behalen van haar HBO-diploma waardoor zij en haar man zich nu begrijpelijkerwijs ernstig belazerd voelen door de gegeven ‘informatie’.

    Ik zou willen zeggen; mensen, kijk uit!

  12. Gisteren in het Dolhuys geweest, een museum over psychiatrie in Haarlem. Daar stond een ECT apparaat aangeraakt. Er was een verhaal van een verpleegkundige te horen over hoe spannend het was toen dit apparaat net nieuw binnen kwam. Dat suggereert wat wel voor de hand ligt: dat elke nieuwe techniek eerst omarmd wordt als nieuwe beloft, door mensen die vast graag anderen willen helpen. Nadelen worden later bekend. In het museum werd ook gesproken over de insulinekuur, die ook bedoeld was om een soort “reset” te geven. Dat is eigenlijk ook wat een psychose zelf doet. Daarna moet je jezelf als het ware weer opbouwen. Je ziet dus dat er verschillende typen behandelingen waren/zijn: die een soort “reset” klap op je hoofd geven (ECT, insulinekuur, …), die symptomen onderdrukken (medicijnen), die proberen te helen (praatherapieen), en misschien nog wel meer.

  13. Ik heb 30 ect,s gehad toen pas kwam ik uit mijn psychotische depressie,heb veel geluk gehad ik heb alleen wat geheugenverlies nu.
    Maar heb medepatienten er slechter uit zien komen helaas!
    Maar zou het wel weer doen voor mij heeft het gewerkt!

    Groetjes Sandra

  14. http://www.ect-waarschuwing.nl – ECT is gevaarlijk en werkt op basis van het placebo effect.

  15. Ikzelf heb al een hoop ECT behandelingen ondergaan. Zeker tientallen.
    De eerste vond plaats toen ik nog maar 17 was en mijn zoveelste zelfmoordpoging had overleefd. Al de voorgaande opnames, medicijnen en therapien haalde weinig uit. Een paar maanden ect hebben mij geholpen en een paar maanden erna ontmoette ik mijn man. Op mijn 21ste was ik echter weer zo erg depressief dat iedereen met zn handen in t haar zat. ECT kwam weer in beeld. Het hielp, maar niet genoeg. Nu 1,5jaar verder krijg ik 1x in de maand Onderhoud ECT. Het houd me op de been. Ik kom de dagen oke door en kan zorgen voor mijn kids. Ik kan niet zonder, mijn omgeving is het er mee eens.
    Natuurlijk zijn er ook negatieve kanten… ik ben jaren uit mijn geheugen kwijt. Mijn bruiloft, de babytijd van mijn dochter en nog veel meer. Het is gewoon gewist toen ik de ect nog 2x in de week volgde. Nu gaat het wel weer beter met mijn geheugen maar wat weg is komt niet terug.
    Zonder ect was ik er niet meer geweest en mijn kids ook niet.

  16. Ik heb zelf ook een behandeling ondergaan, als kind van 12/13 jaar oud. Ja niet te geloven, Mijn moeder werkte in het ziekenhuis op de afdeling psychiatrie en heeft na lang praten dit dus voor mij geregeld. Nou laat ik maar vertellen wat het met mij heeft gedaan. Veel. Voor de behandeling was is een lief spontaan kind, die redelijk snel in de emotie zat en altijd zijn problemen van zich af kon praten. Na de behandeling stoorde ik mij nergens meer aan, had geen emoties meer en toonde deze ook niet. Het enige wat ik nog kon voelen was woede en maakte dus daar maar gebruik van om nog wat te voelen, veel ruzie en ellende thuis dus.Ik heb mezelf moeten aanleren om te gaan lachen als iemand een grapje maakt, of moet glimlachen als iemand iets lief zegt en kon alles makkelijk van me af zetten en wegdrukken. Al mijn relaties zijn op de klippen gelopen. Nu ik op latere leeftijd bepaalde medicijnen krijg, waardoor ik juist weer die emoties voel die ik sinds mijn jeugd niet meer heb gevoeld (bijwerking medicatie), ben ik nu dus helemaal naar de kloten omdat ik nooit de mogelijk heb gehad om hiermee overweg te kunnen. Spoedcursus emoties nu. Blij zijn/ Lachen/gieren/janken/depri . Ze zijn er allemaal. Terwijl ik net weer in een relatie zit. O ja, die is inmiddels over omdat ik nu zo fucked up ben en alles wat ik in de loop der jaren heb weggedrukt, komt nu ook even uit. Nehh ECT is een behandeling die goed moet worden overwogen want je kant het niet terugdraaien.Soms zijn er hele andere onderliggende problemen (zoals bij mij het geval was) .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: